Neden Muz Ağacı adlı makalemizi severek okuyacağınızı umuyoruz.
Dünya lif talebi (2009 yılındaki 3.300 milyon metreküp civarındaki orman ürünleri talebiyle birlikte), sürekli olarak artmaktadır. Hem ekim alanlarından hem de ormanlardan gelmekte olan ağaçlar, günümüzde bu lifin en büyük kaynağıdır ve bu da önemli sürdürülebilirlik, çevresel ve düzenleme sorunlarına neden olmaktadır.
Papyrus’un(*), orman kaynaklı lifin çevresel seçeneği konusundaki ayrıntılı araştırmaları sonucunda muz ağacının ideal lif kaynağı olduğu bulunmuştur.
I. Yenilenebilir Bir Lif Kaynağı
Yenilenebilir lif kaynakları boldur ve iki ana kategoriye ayrılmaktadır:
I.1. Birincil lif ürünleri
Birincil lif ürünleri; pamuk, ağaç çiftlikleri, jüt, kenevir ve kenaf gibi lifleri için yetiştirilen ürünlerdir.
I.2. İkincil lif ürünleri
Muz, şekerkamışı, tahıl, palmiye ve tütün gibi ikincil lif ürünleri; lifleri için yetiştirilmeyip daha ziyade sırasıyla meyvesi, öz suyu, tohumu, yağı ve yaprakları için yetiştirilirler
İkincil liflerle ilişkili ekonomik ve çevresel maliyet, birincil liflerdekine nazaran çok daha düşüktür. Uygun yenilenebilir ikincil lif ürününe yönelik araştırmada bazı ürünlerin mevsimsel doğası, diğer seçeneklerin (alternatif) seçiminde önemli bir unsur haline gelmektedir. Örneğin, tahıl samanının kağıtta ya da panel üretiminde kullanılmasına, tüm tahılların dar bir mevsimin sonunda hasat edilmesi ve bunun da “depolamada, sorunlar ve maliyet yaratmasının yanı sıra mevsimsel üretimi kabullenmeyi zorunlu kılması gerçeği” engel olmaktadır.
Muz, kauçuk ve palmiye; yıl boyunca hasat edilmekte ve bu da doğrusal ve daha değişmez bir şekilde elde hazır bulunmalarını ve bunun sonucunda sürekli üretilmelerini sağlanmaktadır.
Papyrus; muzu 160’dan fazla ülkede 10 milyon hektarın üzerindeki arazide tüm yıl boyu mevcut, sürdürülebilir, yenilenebilir ve bol ikincil lif ürünü olarak belirlemiştir (Diyagram.1’e bakınız) .
Bitki çeşidine ve konumuna bağlı olarak muz ailesinden (Musa cinsi) bir bitki, uzun bir büyüme devresine sahip olan ve sadece bir kez hasat edilebilen kereste kaynaklarının aksine her 6-12 ayda yeni bir gövde meydana getirecektir.
Üstelik, meyvesi hasat edildikten sonra gövdesi kesilir ve dev miktarda metan ve karbon dioksit yayarak çürümeye bırakılır. Büyüme, yıl boyu gerçekleşir ve meyvenin hasadı ise günlük yapılır. Bu sayede muz ağacı gövdelerinin Papyrus teknolojisi ile sürekli olarak hasat edilmesi sağlanır ve böylece, herhangi bir diğer lif ürünün kullanıldığı hallerde gördüğümüz gibi ölü sezon sırasında ham madde stoklarını biriktirme ihtiyacını ortadan kaldırmaktadır.
Günümüzde, muz gövdesinin hiçbir ekonomik yönden geçerli kullanımı olmadığı için kağıt ile mukavva, kaplama tahtası, sunta ve lif levha gibi diğer kereste ürünlerinin üretimi açısından ideal bir hammadde seçimi olmaktadır.
II. Muz bitkisi
Muz, Musa cinsi otsu bitkilerin ve meydana getirdikleri meyvenin ortak adıdır. Rağbet gören kültürde ve ticarette “muz”; genellikle yumuşak, tatlı yemiş muzlardan bahsetmektedir. Bunun aksine, daha sert ve daha nişastalı meyveleri olan muz çeşitlerine “pılentin” (plantain) denmektedir.
Sık sık hatalı biçimde ağaç olarak değinilmekte olan muz bitkisi (aşağıdaki diyagram.2’ye bakınız), dev bir çok yıllık otsu tek çenekli; gerçekte de büyük bir ottur. Ayrıca, altta bulunan ovaryumdan gelişmesine rağmen meyvesi, teknik yönden bir dutsu meyvedir.
Etli, sulu gövdesi, merkezinden yukarıya doğru büyüyen öz kısmını içeren etli bir soğandan gelişen çok yapraklı kınlardan meydana gelmektedir.
Kök sürgünleri, bir küme ya da yeni filizler kümesi (stool) oluşturarak ana bitkinin etrafında ortaya çıkmaktadırlar. En yaşlı kök sürgünü, meyve verip öldükten sonra ana bitkinin yerini alır ve bu ardıllık süreci süresiz olarak devam eder. Ekim alanında, muz bitkileri, temelde doğal klonlardır.
Gövde yapısı, ürünün üretileceği tabakaya (Diyagram.3’e bakınız) bağlı olarak iki farklı ürüne imkan vermektedir. Gövdenin kalın dış tabakasından kaba levha tipi ürünler üretilmekle beraber iç tabakasından ince, süs amaçlı ürünler üretilmektedir.
Muz ağacı gövdesinin yapısı, son derece uzun ve güçlü olan bağımsız lifleri gövdenin tabanından tüm gövdeye uzanan bir haldedir. Bu da elde edilen ürünün geleneksel orman ürünlerinden daha güçlü ve daha sağlam olmasını sağlamaktadır. Lifin doğal yapısının korunması, doğal olarak yanma geciktirici, su defedici ve mor ötesi ışınlarına dirençli olan yüksek kaliteli son (nihai) ürün üretiminin anahtarıdır.
Üstelik, bir ekim alanındaki tüm muzlar, temelde doğal olarak birbirlerinin klonları oldukları için muz ağacı gövdesinden elde edilen lifler, orman kaynaklı ürünlerdekiler ile karşılaştırıldıklarında alışılmamış biçimde tutarlıdırlar.
(*): Papyrus Australia Ltd, dünyada ilk defa muz ağacının atık gövdesini paketleme, mobilya, inşaat ve diğer sanayilerde orman ürünlerine seçenek (alternatif) olarak kullanılabilecek hale dönüştüren teknolojinin geliştiricisidir.
Kaynak: http://www.papyrusaustralia.com.au/why-banana-palm/
Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu
HER HAKKI MAHFUZDUR.