Rengi güneş ışığındaki asıl gök mavisi ile gökkuşağının süsen çiviti arasında değişmektedir. Kitabı Mukaddes’in Eski Ahit kısmında 49 kez değinilen mavi boyadır. Eski Yahudi Baş Rahibi’nin giysisinde, Mişkan’daki duvara asılan işli örtülerde ve dua sırasında giyilen kıyafet olan tallit şalı gibi dört köşeli giysinin zaviyelerine takılan sisit (tzitzit) püsküllerinde kullanılır.
Yahudi medeni kanunu, tören kuralları ve efsanelerini kapsayan Talmud dini metinlerine göre tekhelet boyası hillazon ( ayrıca kilazon şeklinde de yazılmaktadır ) olarak bilinen bir deniz varlığından üretilmiştir.
Mişnaların tamamlayıcı metinleri olan Tosefta derlemesine (Kodaşim 9:6) göre hillazon boyanın seçkin kaynağıdır.
Kudüs Tapınağı’nın Romalılar tarafından yıkılmasından sonra ‘tekhelet’in (mavi) tek kullanımı sisit (tzitzit) olmuştur. Sisit, Ortaçağ Fransa’sı hahamı Shlomo İtzhaki’nin İbranice harflerle yazdığı, pırasa sözcüğünün Fransızcası olan ‘poireau’ kadar yeşil olduğunu açıkladığı birkaçı tekhelet olan dört iplikten yapılmaktadır. Kaç tanesinin mavi olması gerektiğine dair üç fikir vardır: 2 ip, 1 ip, bir buçuk ip. Bu iplikler, daha sonra iğneden geçirilirler ve 8 tane görünecek biçimde sarkıtılırlar. 4 iplik, dört köşeli kıyafetin köşelerine 25-50 mm uzaklıkta bulunan bir delikten geçirilirler.
Tekhelete Kitabı Mukaddes, Çölde Sayım 15:37-41’e atıfta bulunularak Şema Yisrail (Duy, Ey, İsrail) olarak bilinen günlük duanın üçüncü paragrafında değinilmektedir.
Çoğunlukla siyah ama mavi ya da mor renklerde de olabilen tallit denen dua şallarının üzerindeki şeritlerin çeşitli kaynaklar tarafından “gece yarısı kadar siyah”, “öğlen gökyüzü kadar mavi” ve hatta mor olarak adlandırılan kayıp tekheleti simgelediğine inanılmaktadır. Bu tekhelet şeritleri İsrail bayrağının tasarımına ilham vermiştir.
Kaynak: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Tekhelet
Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu
HER HAKKI MAHFUZDUR.