PERM HAKKINDA GENEL BİLGİLER
Perm Şehrindeki Yeni Sanat Çalışmaları adlı makalemizi severek okumanızı diliyoruz.
Perm, Avrupa ile Asya sınırında bulunan Avrupa’nın en doğudaki şehirlerinden birisidir. Perm bölgesinin idari merkezidir. Perm bölgesinin sanayi potansiyelinin yaklaşık yarısı şehirde toplanmıştır.
Perm, 799,68 kilometre kare alan kaplamaktadır. Moskova ve Sankt Petersburg’dan sonra Rusya’nın en büyük üçüncü şehridir. 1 Ocak 2007 itibariyle, nüfusu “990.200”dür. Perm, ülkenin Avrupa kısmıyla Sibirya’yı ve Uzak Doğu’yu bağlayan önemli bir tren kavşağıdır.
Perm; Avrupa’nın Volga, Tuna, Ural ve Dinyeper’den sonra en büyük beşinci nehri olan Kama nehri kıyısında yer alır. Kama nehrinin uzunluğu, 1.805 km’dir ve Volga nehrinin en büyük ayağıdır. 200’den fazla küçük nehir, Kama’ya akarak onu Rusya’nın Avrupa kısmını Sibirya’ya bağlayan ve taşımacılık yapılan önemli bir nehir haline getirir.
Perm bölgesinin sakinleri olan “Permyaklar”, kendi bölgelerini nehrin bölgelerinin gelişimindeki rolünü onamak için “Prikamye” (Kama nehrini çevreleyen alan anlamına gelir) olarak isimlendirirler. Ayrıntılı bilgi için, alıntı yapmış olduğum şu bağlantıya tıklayınız: http://www.gorodperm.ru/en/
İKİ YENİ SANATSAL NESNE
Higher School of Economics’in (HSE) (Ekonomi Yüksekokulu) Başkanı Alexander Shokhin, Perm’deki yeni sanatsal nesnelere ilgi gösterdi. Bugün, Perm’de, iki yeni sanatsal nesne hayata geçirildi. Bunların yaratıcısı, Kazak sanatçı Moldakul Narımbetov’dur. “Siyah Melek”, PERMM Çağdaş Sanat Müzesi’nde kurulmuş iken “Bok Böceği” sanatsal nesnesi, Taşlar Bahçesi’nde (Tren istasyonu Perm-2 alanı) yapılmıştır. Binden fazla eski lastik ve üç binden fazla vida, bu heykellerin yaratılmasında kullanılmıştır.PERMM çağdaş Sanat Müzesi Kamu Sanatı Programı’nın şefi olan Naila Allahverdiyeva şunu belirtti: ” Sanat nesnelerinin yaratıldığı malzemeler, sıradan sanatkar araba lastikleridir. Moldakul Narımbetov’un hurda malzemeler kullanarak “Rus Yoksul Sanatı” (Russian Povera) (1) tekniği ile çalıştığını söyleyebiliriz. Sanatçının eserleri, size dışarıdaki çer çöpün eski kültürel anlamlara ve şehrin çağdaş çevre sorunlarına değinmekte olan yüksek sanata dönüştürülebildiğini düşündürmektedir.”
 |
| Naila Allahverdiyeva (Fotoğrafın kaynağı: http://www.kp.ru/f/4/image/88/27/592788.jpg) |
 |
| Değerli Kazak sanatçı Moldakul Narımbetov. Arkada, “Bok Böceği” sanatsal nesnesindeki dev lastik topağı görülmektedir. (Fotoğrafın kaynağı: http://ic.pics.livejournal.com/starcom68/13305126/1174142/1174142_640.jpg) |
“Bok böceği”, dev lastik topağını (3,5 m çaplı) yuvarlayan bir bok böceği figürüdür.
Yeni sanatsal nesneler, “İş İdaresi Yüksek Lisansı – Yatırım İlişkileri ve Yatırım Yükseltme” eğitimi projesi kapsamında Perm’e gelmiş olan hem Ekonomi Yüksek Okulu (HSE) Başkanı hem de Rus Sanayicileri ve Girişimcileri Sendikası Başkanı Alexander Shokhin’in beğenisini topladı.
Son zamanlarda, Perm’de, PERMM Çağdaş Sanat Müzesi kamusal sanat programı kapsamında ortaya konmuş yeni sanatsal nesne örnekleri şunlardır: Kızıl Adamlar, belediyeye ait Uç Örnekler Parkı’ndaki ahşap araba bankları, Taşlar Bahçesi’ndeki Perm Kapıları, vb.
Aşağıda, sanatçının “Bok Böceği” sanatsal çalışmasının yanında yaptığı gösteri yer alıyor:
(1) : “Russian Povera”, ya da “Rus Yoksul Sanatı”, kültür veya tasarıma ilgi duyan herhangi bir kimseyi şüphesiz cezbeden, sanat dünyasının büyüleyici ve geniş ölçüde belgelerle ispatlanmamış bir köşesidir. Rus Yoksul Sanatı olarak bilinen “Russian Povera”, çer çöp toplayıp bunları sanata dönüştüren Sovyet sonrası sanatçılara dair bir afiş terimidir. Hiçbir manifestosu (Toplumsal bir hareketin siyasal inanç ve amaçlarının açık ifadesi) yoktur ve üyelerinin çoğu, kendilerini bir grubun dışında olarak tanımlayan kimselerdir. Ancak geçmiş zamanı kapsayan etiketi üzerinden kopmamıştır.
 |
| Perm’de, Kazak sanatçı Moldakul Narımbetov tarafından yaratılan “Bok Böceği” ve “Siyah Melek” adlı iki sanat çalışmasını açmayı planlıyorlar. Oluşturmaları, 50 gün aldı ve yapımlarında binin üzerinde dış lastik kullanıldı. |
 |
| ‘Bok Böceği’, büyük bir lastik topağını yuvarlayan bok böceği heykelidir. Güneşin simgesi olan bok böceği hakkındaki eski bir mite değinmektedir. |
 |
| Bu yaratımlar, izleyicilerine yüksek sanat çalışmalarının çer çöpten yapılabildiğini göstermesinin yanında, yaşadıkları şehrin çevresel sorunları hakkında, düşünmelerini sağlamaktadır. |
 |
| ‘Bok Böceği’, tren istasyonunun ve köknar kütüklerden yapılmış ‘Perm Kapıları’nın yanında bulunmaktadır. |
 |
| Burada görmüş olduğunuz şey, “Siyah Melek”in ta kendisidir. |
 |
| Bu çalışmayla, sanatçı, o BMW ile simgelenmekte olan 90’lardaki hırsızlık konusuna dikkat çekmektedir. |
MOLDAKUL NARIMBETOV BU SANATSAL ÇALIŞMALARI NASIL GERÇEKLEŞTİRDİ?
Perm şehrinin göze çarpmayan, terk edilmiş bir köşesinde Kazak heykeltıraş ve ressam Moldakul Narımbetov’un yaratıcı bir atölyesi saklanıyor. Moldakul, eski lastiklerden yapılmış heykelleri ile ünlüdür. Onun eserleri, birçok şehri ve festivalleri süslemektedir. Çağdaş Sanat Müzesi “PERMM”in daveti üzerine, Moldakul, Perm şehri için iki aydan fazladır aralıksız olarak iki heykel üzerinde çalışmaktadır.
Ressamın (ve heykeltıraşın) çalışmaları ile ilgili kulaktan duyma bilgilere bakacak olursanız, aslında onun pek de önemli bir özelliğinin olmadığını zannedersiniz. Hepimiz, “Michelin” lastik reklamını ve onun el yapımı kopyasını, çocuk parklarındaki çiçek ve kuğuları, Kruşçev’in beş katlı narin evlerinin ve yazlık evlerin kapılarındaki diğer sade kamu sanatlarını biliyoruz. Ama Moldakul’un heykelleri, yılların özel teknolojisi ile yapılmıştır. Eski lastikler, öncelikle deri veya kabuk şekline dönüşür. Ardından, yapılan son ayarlamalar ile heykeller, tek parça halini alır ve sadece bilinen yüzey şekil koruyucusu, orijinal malzemeyi verir. Üstadımız, yazar ve iş arkadaşına çiseleyen yağmurun altında bu konudaki her şeyi atölyesini gezerken onlara anlattı,
İşte, bu konuyu anlatan, küçük bir foto-söyleşi:
 |
| Değerli Kazak heykeltıraş ve ressam Moldakul Narımbetov, “Bok Böceği” sanatsal çalışmasıyla görülüyor. |
 |
| Atölyenin dış tarafından “Bok Böceği” sanatsal çalışmasının görünüşü |
Başlangıçta, hazırlanmış, ölçekli heykel modelleri vardı:
 |
| “Siyah Melek” sanatsal çalışmasının modeli |
 |
| “Siyah Melek” sanatsal çalışmasının modeli |
“Bok Böceği” sanatsal çalışmasının modeli ise aşağıdaki fotoğrafta görülmektedir:
 |
| “Bok Böceği” sanatsal çalışmasının modeli |
 |
| Atölyeyi gezen ziyaretçinin arkasında görülen dev “Bok Böceği” sanatsal çalışması |
 |
| Atölyede, Moldakul Narımbetov ve ziyaretçisinin yanında görülen “Siyah Melek” sanatsal çalışması. |
Şu anda, Moldakul, aynı anda iki heykel üzerinde çalışmaktadır. Neden ikisi üzerinde? Çünkü, tekniği böyle. Bok böceği heykeli (yuvarlak topak ile beraber) ve kanatlı bir siyah araba, yavaş yavaş şekillerini almaya başlıyor:
Моldakul ve bok böceğinin bazı ortak noktaları var. O, söz konusu böcek gibi canlı ve çalışkandır; ısrarla hedef noktasına doğru hareket eder; kendi ağırlığından kat kat daha fazla olan yükünü taşır ve sadece Avrupa’daki şehir manzaralarında değil, aynı zamanda, Kazakistan’ın şehirlerinde de kendi heykelleri için yer bulmaya çalışır. Şehir heykelciliğinde kendini ifade etmek için Kazakistan’ın en iyi yer olmadığına katılıyorum ama yine de orada, Moldakul’un heykellerine aşık olan hayranları vardır.
Moldakul’un ikinci heykeli ise kanatlı siyah arabasıdır. O, bir zamanlar top ateşi ile delik deşik edilmiş bir sanat eseri idi ve bir temel üzerine inşa edilmişti. Şimdi, o, başka bir şeye dönüştü. Aşağıdaki resimlere yakından bakarsanız, siz de kurşun deliği izlerini görürsünüz:
Böyle bir bıçakla Moldakul, oğlu ve iki yardımcısıyla beraber sabahtan akşama kadar lastikleri “kesiyor”:
Ama bu, gizemli bir objedir. Ne olacağı henüz bilinmiyor. Daha bir sırdır.
 |
| Atölyesinde, tamamlanmış haldeki “Bok Böceği” sanatsal çalışması ile görülen Moldakul Narımbetov |
Not: Yazımın “MOLDAKUL NARIMBETOV BU SANATSAL ÇALIŞMALARI NASIL GERÇEKLEŞTİRDİ?” bölümünü Sayın Erhan Hurşit çevirmiştir. Kendisine teşekkür ediyorum. Kendisine, 0 (538) 467 49 59 no.lu telefondan ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar:
- http://englishrussia.com/2011/11/04/new-works-of-art-in-perm/
- http://en.wikipedia.org/wiki/Perm
- http://members.virtualtourist.com/m/p/m/1f1ea3/
- http://www.perm.ru/?id=110762&show=22771
- http://starcom68.livejournal.com/304690.html
Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu
HER HAKKI MAHFUZDUR.