Golden Grove Muz Lifi Projesi adlı makalemizi severek okuyacağınızı umuyoruz.
Eğer muz yetiştiriyorsanız, bilmeniz gereken bir şeyler var. Muz gövdesini yok saydığınız her sefer, milyonlarca doları çöpe atıyor olabilirsiniz. Golden Grove, St. Thomas’taki önde gelen bir muz şirketi olan “The Eastern Banana Estates Limited”de yeni bir ürün yetiştirmek için her 7-8 ay yaklaşık 630.000 gövde atılıyor.
Ancak, kimisine göre atık olan şey, diğerleri için potansiyel bir altın madenidir. St. Thomas ilçesi Golden Grove kasabası Muz Lifi projesi, şu bilindik “tek yu han tun fashion”, yani “değişmeye önce çevreden başlama göreneği” tabirini kalbe götürüyor. Yetenekli zanaatçılar, artık, gövdelerden önemli miktarda lif içermekte olan kağıt ve pek çok çeşit ev süsü kalemleri üretiyorlar.
Üyeleri; ayrıca, kemerler, resim çerçeveleri, abajurlar, dosyalar ve okul çantaları gibi kalemlerin yapımında muz lifini deri ile örme düşüncesini ortaya attılar. Sadece birkaç isim vermek gerekirse, içerisinde muz lifi kayışları olan deri sandallar, kalemlikler, hediye çantaları, deri ve kağıt fotoğraf çerçeveleri dahil geliştirilen bir dizi diğer yaratıcı ürün yer alıyor.
Grubun müdürü Ivan Solomon, gururla “Buradaki çekirdek grubumuz, büyük fikirleri olan zeki bir katılımcı ekibidir.”, diye ifade etti ve şunu sözlerine ekledi: “Düşündüğüm deri zanaatı, pazara süreceğimiz eşsiz bir ürün olarak merak uyandırıcı ve ilginçtir”. Bu düşünce (lifi deri ile harmanlamak), Golden Grove’daki St. Thomas Teknoloji Üniversitesi’nin eski bir zanaat öğretmeninden geldi.
Proje, yerli halka yönelik istihdam ve girişimcilik fırsatları yaratma gereksinimi nedeniyle geliştirilmiştir. “Social Development Commission” (Toplumsal Gelişim Komisyonu) ve Jamaica Business Development Centre’ın (JBDC) (Jamaika İş Geliştirme Merkezi) yardımı ve tartışmaları sayesinde çalışmalar, Ağustos 2007’de başladı. Jamaica Social Investment Fund (Jamaika Toplumsal Yatırım Fonu), projenin eğitim kısmı için 400.000 Jamaika Doları’nın üzerinde hibe verirken; Alman Büyükelçiliği, projenin başlaması amacıyla en başında 200.000 Jamaika Doları temin etmiştir. Daha sonra, Avrupa Birliği (AB), deri zanaatında eğitimi ve araçlar ile derinin satın alınmasını da kapsamakta olan projenin daha ileri bir safhaya genişletilmesi için 714.000 Jamaika Doları civarında hibe desteğinde bulunmuştur.
Bay Solomon, grubun haftada 3 gün eğitim katıldığını kaydederek, “Bize, iş idaresi, iş planı yazımı, maliyetleme, pazar araştırması ve hesap denetimi eğitimi verildi.”, diye belirtmiştir. Grup, eğitim başladığında 25 kişiydi. Geride kalan 10 zanaat işçisince gösterilen gayretten memnun olduğunu belirterek, “Bu, biraz zordur. Bu nedenle, burada bulunan arkadaşlarımız, zamanlarını ve çabalarını projenin sürdürülmesi için feda eden kişilerdir.”, diye ifade etti.
Başladığından beri projede yer almakta olan Idahoe Christie, ilk katılımcılarından biri olmaktan ve onun arkasındaki baş yöneticilerinden biri olmaktan gurur duyduğunu söyledi. Muz gövdelerinin, her zaman mevcut olduğunu bildiği için projeye başlarken korkuya kapılmadığını söyledi.
“Muz artık maddelerinden kağıt yapılabildiğini bilmiyordum.”, diye itiraf etti ve “Evde lifini çıkarmayı denedim. Okulunu terk edip yapacak herhangi bir şeyi olmayan gençler, bu tür işlerde yer alabilirler ve ilerlemelerinin bir yolu bu olabilir”, diye vurguladı.
Muz üretilen bir alanda, gövdelerini bulmak kolaydır ve projeyi sürdürmesi için grubu teşvik eden şey buydu. Ancak, sürekli bir ürün kaynağı elde etmek için Bay Solomon, grubunun, meyvesi hasat edildikten sonra muz (ağacı) kabuğu tedarik etmek için “Eastern Banana Estates Limited” ile anlaştığını söyledi. Kasırga ve muz üretiminde düşüş hallerinde büyük miktarda çıkarılmış life ve yığılmış ham maddeye sahip olma planları da bulunmaktadır. Ancak proje, JBDC’nin teknik yönlendirmesi ve desteği olmadan gerçekleşemezdi. JBDC’deki “Yenilikçi Sanayi Ekibi” lideri Colin Porter, “Gruba katılmamız, bu yıl Ocak ayında başladı. Bize, yeni bir alanda eğitim vermemiz talebiyle gelmişlerdi. Bu nedenle, işe koyulduk ve yaklaşık bir ayımızı eğitim yaparak geçirdik. Muz kabuğundan tüm lif çıkarma sürecini büyük ölçüde öğrettik.” diye anlattı.
Golden Grove grubunun, sonradan JBDC’ye hamura dönüştürülerek zanaat kalemlerinin üretimi için geri gönderilmekte olan lif tedarik eden lif üreticileri ağına dahil olduğunu da ifade etmiştir. Kağıt üretiminde, lifin hamur haline getirilmesinin kolaylıkla temin edilemeyen özel bir makine tarafından yapılması gerektiğini de sözlerine ilave etmiştir.
” ‘Japan International Cooperation Agency’ sayesinde bu makineyi almış olmaktan mutluyuz, çünkü bizi, tam muz yapımı süreci ile tanıştırdılar.” diye belirtti.
Porter, yapraklarını davetiyeler ve tebrik kartları yapımında kullanan sanatçılar ve zanaatçılar tarafından takdir edilmekte olan bir el yapımı kağıt pazarı bulunduğunu anlattı. “Halk, bizden muz kağıdı talep ediyor. Bu nedenle, onların, öğrencilikten çıkıp gerçekten, para kazanır duruma gelmeleri için bu işle meşgul olmalarını sağlayacağız ve bunun da artmaya devam edeceğini umuyoruz.” diye sözlerine devam etti.
Bu süre zarfında, Bay Solomon, üyelerinin yeni ürünlerin yaratılmasına ve değişik sergilerde ürünlerinin tanıtılmasına odaklanacaklarını ifade etti. Bunlar, zaten son zamanlarda düzenlenen Clarendon’daki Denbirg Tarım Sergisi’nde ve Morant Bay’daki Goodyear fabrikasındaki RADA Yıllık Dünya Sergisi’nde sergilenmiştir.
Bay Solomon, muz lifinin kağıt yapımında kullanımının St Thomas’ta yeni bir sanayi olacağını umuyor. “Ürünümüz için yapacağımız şeyler sınırsızdır” diye de belirtti.
Golden Grove Muz Lifi projesi, muz bitkisinden katma değerli ürünler yaratmakta ve sadece ülkenin ekonomisinin yararlanabileceği tam bir yeni sanayinin yaratılmasına yardımcı olmaktadır.
Kaynak: http://www.jis.gov.jm/special_sections/roundabout_jamaica/story1.html
Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu
HER HAKKI MAHFUZDUR.