Moyadi
Moyadi, saf lotus lifi ürünleri satan etik bir markadır. Etik markaların toplumsal ve ekonomik dönüşümdeki etkisini keşfetmek görüşmelerle başlamıştır. Moyadi’den elde edilen kazancın adil ve sürdürülebilir gelişimin yanında ekonomik kalkınmayı da içerecek şekilde topluma faydalı olması amaçlanmaktadır. Lotus şallarını ve lotus masaj göz maskelerini dünyanın her yerinde satmaktadırlar (Moyadi, 2017).
Counting Flowers
Counting Flowers, toplulukların ve çevrenin gelişimi için öncülük eden toplumsal bir girişimdir. Toplumsal girişimler, kârdan ziyade sosyal faydaya odaklanmaktadır. Hollandalı Elike van Sluis tarafından 2010 yılında kurulmuştur. Elike van Sluis, 2007’de eşiyle birlikte dünyayı dolaşmış ve güzel eşarpları keşfetmeye koyulmuştur. Birlikte eşarpların; özellikle kadın, fakir zanaatkârlar tarafından evde basit aletlerle yapıldığını gözlemlediler. Eşarp için gereken ham madde, doğal bitkilerden elde edilmektedir. Zanaatkârlar, aileden ayrılmadan evde çalışarak fazladan gelir elde edebilmektedirler. Tek bir eşarbın elde edilmesi çok fazla zaman ve emek gerektirmektedir. Bu sebeple, onlarla çalışarak gelişmekte olan ülkelerdeki zanaatkarların geçim kaynaklarını geliştirme fikrini edinmişlerdir.
Çoğunlukla bağımsız küçük girişimci, Dünya Adil Ticaret Örgütü’nde (WFTO) işçi ya da kooperatif üyesi zanaatçılarla çalışıyorlar. Counting Flowers, zanaatkârlara para bağışlamıyor. Zanaatçılara kendi kendilerine para kazanabilmeleri için yardım ediyorlar. Counting Flowers; özgün, el yapımı ve adil ticaret ürünü eşarpları makul bir fiyatla satışa sunuyor. Counting Flowers, şu anda 17 zanaatçı, dokuma kooperatifleri ve 13 ülkeden adil ticaret örgütleriyle çalışıyor. Counting Flowers, yalnızca dokuma sürecinde zorla çalıştırma, çocuk işçilik ve ayrımcılığın olmadığı zanaatçılardan eşarp satın alıyor. Ellerinden geldiği kadar zanaatçıları tanımaya ve ziyaret etmeye çalışıyorlar.
Counting Flowers, CO2 salınımlarını azaltmak için gelişmekte olan ülkelerde ağaç dikimini ve sürdürülebilir enerji projelerini de desteklemektedir. Salt doğal ürünlerden yapılan ve çevre dostu yöntemlerle üretilmiş eşarpları satın alıyorlar. İlk önce, dağıtımcılardan veya satıcılardan örnekleri satın almakla birlikte yetenekli, yaratıcı ve güvenilir zanaatçılara ulaşıyorlar. Eğer mümkünse, doğrudan zanaatçıların kendilerine örnek siparişi veriyorlar. Örneklerin kalitesini teyit ettikten sonra daha büyük miktarlar sipariş etmeye ve müşterileri için alım yapmaya geçiyorlar. Counting Flowers’la çalışan bazı zanaatçılar; kimyasal veya yapay gübre kullanılmamış Ecolabel (çevre dostu) etiketli eşarp ve şallar üretiyorlar.
Elde edilen tüm gelir, gelişmekte olan ülkelerdeki kız çocuklarının eğitimi projelerine gitmektedir. Zanaatkârlar, %50, satıcı ise ürünlerin tesliminden ötürü %15 almaktadır. Counting Flowers, gelirlerinin %100’ünü gelişmekte olan ülkelerdeki eğitim projelerini akçalamak için kullanmıştır. Desteklemekte oldukları iki vakıf bulunmaktadır: Young Focus Vakfı ve WEAVE Vakfı. 2011-2015 yıllarında tüm gelir, Young Focus Vakfı’nı finanse etmekte kullanılmış ve 2015-2016 yıllarında da Young Focus ve WEAVE Vakıfları eşit miktarlarda akçalanmıştır. Young Focus Vakfı, Manila’nın en büyük eski çöp sahası Smokey Dağı’nda yaşayan çocukların eğitimlerine destek vermektedir. WEAVE Vakfı, Tayland-Myanmar sınırında ve Tayland’ın dağlık kuzeybatı bölgesinde yer alan Mae Hong Son yakınında kurulmuş mülteci kamplarında yaşayan kadınlara, kız çocuklarına ve küçük çocuklara destek olmaktadır. WEAVE, kadın hakları, topluluk gelişimi, İngilizce ve bilgisayar eğitimini öğrenmeleri için kamplardaki kız çocuklarına Kadın Çalışma Programı sunmaktadır. Counting Flowers, WEAVE’in 16-21 yaş aralığındaki 60 kız çocuğunun 2 yıllık eğitimlerine de parasal yönden katkı sağlamaktadır (Counting Flowers, 2011).
Samatoa
Samatoa, Fransız çevreci dokuma tasarımcısı Awen Delaval tarafından kurulmuştur. Awen Delaval, Kamboçya’daki doğal dokuma kumaşlarını geliştirme fikrini bir Asya seyahati esnasında edindi. 2009’da Myanmarlı keşişlerinin giydiği lotus lifi cübbeleri ile tanıştı. Siem Reap’deki evinde, eşsiz lotus kumaşını üretmek üzere mükemmel lotus çiçeğini araştırmak için kendi laboratuvarını kurdu. 2003’te, biyolojik dokumaların ve etik modanın en iyi uzmanlarının oluşturdukları mükemmel bir kumaşın temellerini attı. Samatoa, tekstil endüstrisine seçenek oluşturmak amacıyla adil ticaret ve sürdürülebilir gelişme değerlerine odaklanan toplumsal bir dokuma girişimidir. Samatoa, Kamboçya’da unutulmakta olan lotus dokumacılığının yeniden başlamasına katkıda bulunmuştur. Dünyadaki en çevre dostu ve yenilikçi kumaşı üreten Samatoa, 2012 yılında ürettiği kendine has lotus kumaşının üstün niteliğinden ötürü aldığı UNESCO El Sanatları Mükemmelliği Ödülü ile tanınmıştır. Özgün lotus, ipek, kapok ve muz temelli kumaşları, etik moda ve lüks sanayilerdeki uluslararası tasarımcılar arasında gittikçe ünlenmektedir. Samatoa, başından sonuna yani iplikten son ürüne kadar tüm üretim sürecine hâkim konumdadır. Arada hiçbir aracı veya dışarıdan tedarikçi bulunmaması, ürünlerin kalitesini garanti etmektedir. Samatoa’nın lotus, ananas, muz, su zambağı, kapok, papirüs, palmiye, ipek, Hindistan cevizi, su sümbülü ve pirinç yaprakları gibi yerel doğal liflerle 10 yıldan fazla tecrübesi bulunmaktadır. Geleneksel Kamboçya teknikleri ile %100 çevre dostu ve el işi yöntemlerini kullanan eğirmeci, dokumacı, terzi ve tasarımcılardan oluşan bir uzman kadrosu oluşturmuştur. Samatoa’nın lotus kumaşı sanayisi, 30 savunmasız Kamboçyalı kadını özgürleştirilmiş ve güçlendirmiştir. Girişimleri; kadınlara uzun süreli işler sağlayarak, fakir topluluklara lotus çiftçiliğini öğreterek, insanlara adil ödemeler yaparak (geçinme alt sınırı dâhil), (ücretli izin ve sağlık sigortası dahil) işçi haklarını gözeterek, sürdürülebilir moda faaliyetleriyle birlikte saygılı muameleye önem vererek Kamboçyalı insanlara destek sağlamaya çalışmaktadır. Samatoa, temel olarak toplumsal, çevresel ve ekonomik uygulamalar için en iyi seçenek olan çevre dostu liflere dayanmaktadır. Günümüzde, talep gittikçe yükselmekte ve şirketin sürdürülebilir kalkınmasını başarmak için büyümesi gerekmektedir. Samatoa, öncelikle lotus kumaşı taleplerini karşılayarak pazar payı kazanmayı ve genel büyümesini sağlamak için gereken gücü oluşturmayı istemektedir. Şu anda, Samatoa, 8 iş ortağıyla ve ABD, Kanada, Fransa, Almanya, Hong Kong ve Singapur’dan müşterileriyle çalışmaktadır (Samatoa, 2016).
Sunflowers
Sunflowers grubu, Myanmar’ın sanat pazarını ve tekstil ürünlerini teşvik etmeyi amaçlayan bir toplumsal girişimdir. Sunflower, 1994’te bir aile işletmesi şeklinde ‘’Sanat Galerisi ve Okulu’’ olarak kurulmuş olup sanatçı Maung Maung Thein ve Chaw Ei Thein ile dokuma sanatçısı Phyu Ei Thein tarafından yönetilmektedir. 2013 yılında toplumsal girişime dönüşmüşlerdir. 2004’te, Phyu Ei, yerli el dokumacıları ve dokuma okullarıyla iş birliği yaparak dokuma imalatına başlamıştır. Sunflowers grubunun temel hedefi, Myanmar’da etik çalışmayı ve sürdürülebilir adil ticareti geliştirmektir. Ürünleri, lotus, ipek, pamuk ve Myanmar Çeyki (Cheik) dokumalarından yapılmaktadır. Aynı zamanda ülke içinde satmanın yanında, Japonya’ya ve diğer yabancı ülkelere satmak için Amarapura, TaungGyi, Kyauk Me, Mon Ywa, ShweTaung, Kyee The, Inn Ma, Myit Kyi Na, Inlay, Nyaung Shwe ve Paungde’den de ürün getirmektedirler. Sunflowers grubunun Nyaung Shwe’de kendilerine ait Sunflower Organik Boyama Dokuma Stüdyosu adlı bir dokuma stüdyoları da bulunmaktadır. Dokuma stüdyosunu 2015’te kurmuş olup 15 profesyonel dokumacı, 3 üretim elemanı ve 3 ofis elemanı ile çalışmaktalar. 2016’da, Pyay kazasının Paung-de bucağında Mae Latma adlı bir dokuma stüdyosu açtılar. Mae Latma’da 6 dokumacı ve 1 yönetici bulunmakta. Mae Latma’nın amacı, bir zamanlar meşhur olan Paundge pamuk cibinlik tülü dokumacılığını yeniden canlandırıp yerli kadınlara kaliteli dokuma ürünleri aracılığıyla gelir kapısı oluşturmak. Sunflower grupları, ayrıca her yıl Myanmar ve Japonya’da tekstil ve el sanatları fuarlarına katılmaktadırlar.