Pegasus

Gökyüzünde uçan beyaz Pegasus

Yunan mitolojisinde Gorgon kardeşler denen dişi canavarlardan Medusa’nın kesilen başının kanından doğan harika kanatlı attır.

Edward Burne-Jones’un Pegasus ile Krusaor’un (Chrysaor) doğumu resmi.

Poseidon’un evladı olan Pegasus tanrıça Athena tarafından evcilleştirilmiş ve onun tarafından ‘Müzler’e (ilham perileri) hediye edilmiştir. Toynağının vuruşuyla (Yunanistan, Voiotia bölgesi, Thespiai eski şehir devleti bölgesindeki Elikon Dağı’ndaki bir çeşme olan) İppoi Krinis çeşmesinin Elikon Dağı’ndan fışkırmasına neden olmuş ve burası ilham perilerinin çeşmesi olmuştur. O, artık tamamen şiir ile ilişkilidir ama aslen Zeus’un yıldırımını taşımış ve bir süreliğine onu Athena’nın hediyesi olan altından bir dizginle yakalayan kahraman Bellerofon’un binek hayvanı olmuştur. Pegasus’un yardımıyla Bellerofon, ağzından ateş püskürten, çeşitli canlıların kimi uzuvlarına sahip dişi yaratık Khimera, dişi savaşçılardan oluşan Amazonlar ulusu ve azılı Solimi savaşçıları ile savaşmıştır. Ancak gururlu benlik içerisinde Bellerofon onu göğe sürdüğünde Pegasus kendisini fırlatarak ölümüne neden olmuştur.

‘Apollo, Pegasus ve İppoi Krinis Çeşmesi’ adlı oymabaskı; 20,9 x 16,9 cm.lik levha; Elisha Whittelsey Koleksiyonu; Elisha Whittelsey Fonu, 1949. 16. yüzyıl ortaları, Veronalı ressam ve oymabaskıcı Angiolo Falconetto (1507-1567) tarafından Giulio Romano’nun (Roma doğumlu, 1499-1546) eserinden alıntı yapılmıştır. Villa süslemesinde geleneksel hale geldiği için Mantua şehri hükümdarı II. Francesco Gonzaga için yaptırılan İtalyan ressam ve mimar Giulio Romano’nun tanınmış şaheseri, ince bir Manyerizm mimari tarzı örneği olan Mantua’daki Palazzo del Te Sarayı Müzlere adanmış bir alan içeriyordu. Bu oymabaskı, Giulio Romano’nun tasarımlarına göre 1532 dolaylarında resmedilmiş; ( konukların Onur Avlusu’ndan İç Kabul Salonları’na geçtikleri dehliz olan) Loggia della Muse’deki (Müzler Sundurması) hilal şeklindeki iki aralıktan birindeki süslemelere dayalıdır. Burada, Pegasus’un toynağının darbesiyle yaratılmış olan İppoi Krinis kaynağı Yunan mitolojisindeki müzik, sanat, güneş, ateş ve şiir tanrısı Apollo’nun tuttuğu büyük pan flütünden akmaktadır. Ayrıca, kanatlı at Pegasus’un yediği defne yaprakları çelenk biçiminde şekillendirilmiştir. Antik Çağ’da zafer simgesi olan defne tacı nadiren şairlerin ödülü idi. Ancak, Roma’daki Capitol Tepesi’nin kutsal yerlerinde Francesco Petrarca’nın Roma İmparatorluğu Devlet Şairi (Poetica Laureate) olarak 1341’de defne tacı ile taçlandırılmasından itibaren defnenin herdem yeşil yaprakları ile şiirsel ün arasında sıkıca bir bağlantı kuruluyordu (Resmin kaynağı: http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/49.95.286 )

Bir başka örnekte ise gök ve gök gürültüsü tanrısı Jüpiter Bellerofon’un Olimpos Dağı’na ulaşma kibirine sinirlenip atı Pegasus’u sokarak kendisini fırlatmasına neden olan bir at sineği göndermiş ve bunun sonucunda Bellerofon kör ve sakat kalmıştır. Ondan sonra, Bellerofon düştüğü Çukurova’da insanların yollarından sakınarak başıboş dolaşmış ve sefil biçimde ölmüştür.

Pegasus’u ısıran ve böylece onun binicisi Bellerofon’u fırlatarak kör ve sakat bırakmasına neden olan at sineği

Pegasus adı “Gem vurulmuş at” anlamına gelen Fenike dilindeki ‘pag sus’tan gelmektedir. Çinliler ise onu Çin ve diğer Doğu Asya kültürlerinde bilinen efsanevi toynaklı Khimera benzeri bir yaratık olan ve bir bilgenin ya da tanınmış bir hükümdarın doğumu ya da ölümü yaklaştığında ortaya çıktığı söylenen Çiilin (Qilin); Japonlar ise onu Çin sanatına göre daha fazla geyiğe benzettikleri Çiilin biçimi olan ‘Kiirin’ (Ki-rin) olarak bilirler. Kirin Brewery Company, Ltd. (Kirin Biracılık Limited Şirketi), bu efsanevi hayvanın ismini almakta ve etiketlerinde, onun resimlerinden birini kullanmaktadır.

Çin tarzı Kirin heykeli
Kirin Biracılık Limited Şirketi’nin ürettiği teneke kutu Japon birası.

Kaynak: http://www.occultopedia.com/p/pegasus.htm

Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu

HER HAKKI MAHFUZDUR.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir