Sunn-Ye Inn’de, iki tane lotus lifi alıcısı bulunmaktadır. Parayı önceden verirler, lif çıkarıcıları ise borçlarını lotus lifi ile öderler. Alıcılar, fiyatları düşük tutmaya çalışmamakta ve her ikisi de lotus lifi için aynı ücreti ödemektedir. Köylüler, son on yılda olduğu gibi Inle’de her daim lotus lifine talep olduğunu belirtmiştir. Bir alıcı, yılda yalnızca birkaç kez diğer alıcı alım yapmaya devam ederken alım yapmayı durdurur. Bu süre zarfında; alıcılardan öğrendikleri şekilde, fazla lotus lifini iki aya kadar hava geçirmeyen bir kapta (naylon torba) saklayabilmektedirler. Köylüler, 1,63 kg lotus lifinden 7-8 eşarp yapılabildiğini duyduklarını söylemişlerdir. Sunn-Ye Inn’de elde edilen lotus lifleri, Taunggyi’ye ve Myanmar’ın Şan eyaletindeki Inle’ye ihraç edilmektedir (Villager, 2017).
Inle’de, tezgâh sahibi, kendi plantasyonundaki lotusun lifini kullanmakta ya da başkalarından satın almaktadır (Mya Taw Win, 2017; Myat Pwint Chel, 2017). Geçmişte, Inle Gölü’nden elde edilen lotus lifleri dokumacılıkta kullanılmaktaydı. Günümüzde; Pyay, Kyauk-se ve Monywa bucakları ile Kayah eyaletinden gelen lotus lifleri kullanılmaktadır. Dokuma için temiz ve güçlü lotus lifleri tercih edilmekle beraber Monywa bucağından gelen lifler en gözde olanlarıdır. Lotus lifini Myanmar’ın başka yerlerinden de satın alabilmektedirler. Lotus lifi fiyatları, genellikle lotusun az olduğu ve daha fazla turistin Inle Gölü’ne geldiği soğuk mevsimde dalgalanmaktadır. Lotus bitkilerinin en bol olduğu zaman Ekim-Kasım civarlarıdır.
Lotus lifi, 2016’da tarihteki en yüksek fiyatı olan 1 vis (1,63 kg) başına 296 ABD Doları’nı görmüştür. Inn Paw Khone köyünde sekiz dokumacılık merkezi bulunmaktadır. Her biri, işlenmemiş lotus lifini aynı fiyattan almakta ve aralarında bir rekabet bulunmamaktadır. Turistler, genelde lotus lifi üretimi sürecini incelemekte ve Inn Paw Khone köyündeki geleneksel mağazalardan kökleşik ürünler satın almaktadırlar. Çünkü Kyaing Khan köyüne gitmek vakit almaktadır. Inn Paw Khone köyünde lotus lifi ürünleri satan dokumacılık merkezleri ve geleneksel mağazalar bulunmaktadır. Lotus esaslı ürünler, ya saf ya da ipek veya pamuk karışımlı olabilmektedirler. Fiyatları ise boyutlarına göre değişmektedir (Mya Taw Win, 2017; Myat Pwint Chel, 2017). Her geleneksel mağaza, daha fazla ziyaretçi alabilmek için tekne sürücüsü ve müşterileri mağazalarına getiren yerel rehberlerle kârını paylaşmak durumundadır. Yerel müşteriler için, tekne sürücüsüne tur başı sadece 0,73 ABD Doları ödemeleri gerekmektedir. Yabancı müşteriler için hem tekne sürücüsü hem de yerel rehber, her bir satışın %20’sini almaktadır (Mya Taw Win, 2017).
Innma ve Wetthe Gölü bölgesinin lotus lifi pazarlama kanalı oldukça basit. Ana paydaşlarını lotus lifi çıkarıcıları, lif toplayıcıları ile ihracatçıları ve kumaş üreticileri oluşturmakta. Çoğunlukla, köydeki lif çıkarıcıları, yerel lif toplayıcılarına, onlar da lotus lifi ihracatçılarına ve Inle’deki kumaş üreticilerine satış yapmaktadır. Her bölgeden yaklaşık 200 kadın lotus lifi çıkarma işlemine katılmaktadır. Innma köyünde yalnızca bir lif alıcısı varken, Wetthe bölgesinde üç lif alıcısı bulunmakta. Innma bölgesindeki köy toplayıcısı için hiçbir pazar rekabeti yoktur. Genelde, köydeki lif toplayıcısı komisyoncudur ve lif fiyatı üzerinden %1 gelir elde etmektedir.
Lif ayırma teknolojisini Innma’ya tanıtan kişi de olan yalnızca bir lotus lifi alıcısı bulunmaktadır. İlk beş yıl, Innma’da ayda yaklaşık 100 kg lotus lifi üretilmiştir. Ama son yıllarda, ayda yalnızca 50 kg lotus lifi üretilmektedir. Innma Gölü’ndeki alan, göl içerisindeki balık havuzlarının genişlemesinden ötürü zaman içerisinde gittikçe azalmıştır. Balık havuzu sahipleri, diğer insanların kendi havuzlarındaki lotus saplarını kesmelerine müsaade etmiyorlar. Üstelik, lotus bitkilerini ayıklıyorlar çünkü onların balıkların büyümesini engellediğine inanıyorlar. Bu da lotus bitkilerinin yetersizliğine sebep olabiliyor. Ocak 2017’den beri bu bölgede lif üretimi yapılmıyor. Innma köyündeki toplayıcı, lifin kalitesinden ötürü bu köylerden lif almayı bıraktı. Çünkü lif çıkarıcıları, onları yuvarlarken ağırlıklarını artırmak için çamurlu suyla karıştırıyorlardı. Daha da kötüsü, su yerine çimento tozu içeren bir karışım kullanmaya başladılar. Lif çıkarıcıların bu kötü alışkanlıkları, liflerin kalitesini azalttı. Lotus lifinden kumaş yapımında kalitesiz lif kullanılamaz. Lotus lifinden yapılan kumaşlar, kendine has ve çok pahalı olduğundan kalitesiz life talep bulunmamaktadır.
Wetthe Gölü’nde yılda 163 kg işlenmemiş lotus lifi üretilmekte ve 38.000.000 Myanmar Kyatı gelir elde edilmektedir. Wetthe Gölü’ndeki işlenmemiş lotus lifleri, lotus cübbelerinin dokunduğu Inle bölgesine ihraç edilmektedir. Inle bölgesinde doğal olarak yetişen Padon-Ma-Kya türü lotus bitkileri, pazar talebini karşılamaya yetmemektedir. Bu sebeple, Salin bucağında lotus lifi üretimi tutulan bir iş haline gelmiştir. Bugünlerde, Salin bucağındaki ticari üreticiler, kendi lotus plantasyonlarını kurup yıl boyunca büyük miktarlarda lotus lifi üretmektedirler. Bucak yönetimi, işlenmemiş lotus lifinden lotus cübbesi üretilebilmesi için yardımlarda bulunmaktadır. Lotus cübbesi üretebilirlerse, ekonomik durum iyileşecek ve lotus lifi üreticileri için daha fazla iş imkânı ortaya çıkacaktır (Hlaing T., 2016).
Kısıtlamalar söz konusu olduğunda, ham madde ulaşılabilirliği, muhtemelen lotus lifi sanayisinin en büyük zorluğudur. Lotus esaslı ürünlere artan talepten ötürü, iyi nitelikli ve büyük miktarlarda işlenmemiş lotus lifi elde etmek oldukça önemlidir. Büyük bir lotus eşarbı, (Bangkok Post gazetesinin internet sitesindeki makaleye 9.200 lotus sapından olması gereken) 1.000-4.000 lotus sapına gerek duyar (Myat Taw Win, 2017; Counting Flowers, 2011) ve bir takım lotus cübbesi de yaklaşık 200 bin lotus sapı gerektirmektedir (MWD, 2014).
Lotus ürünlerinin tüm üretim süreci, diğer doğal lif esaslı ürünlerden daha fazla zaman, para, ham madde ve ayrıntılı çalışma gerektirmektedir. Bu sebeple, lotus ürünleri, ipek ürünlerinden yedi kat daha pahalıdır (Myat Taw Win, 2017). Lotus lifinin dokunması, oldukça zaman alan bir işlemdir ve her bir adım için çok fazla dikkat gerektirmektedir (Counting Flowers, 2011). Bir eşarbın bitirilmesi, yaklaşık 20-30 gün almaktadır. Buna ilaveten, yüksek kaliteli lotus lifi ve ürünlerini elde etmek için işçilik mahareti de önemlidir. Ayrıca, lotus ürünlerinin dokunması, dokumacılık işlemleri arasında en yoğun emek gerektirenidir (Counting Flowers, 2011).
Değer zinciri analizine göre, Inle Gölü hariç belli bölgelerdeki çoğu lif çıkarıcısının dokuma sanayisiyle doğrudan bir ilişkisi ve bağlantısı yoktur. Lotus lifinin Wetthe Gölü’ndeki güncel fiyatı oldukça düşük; lif çıkarıcıları, fiyat teşviki bulamıyor ve üretimlerini azaltıyorlar. Ayrıca, yerel toplayıcının ağırlık ölçme sistemi de adil değil. Innma Gölü’nde, lif çıkarımındaki safsızlıklardan ötürü hiç kimse iki aydır çıkardığı lifleri Inle’ye satamıyor. Inle Gölü’nde, lotus bitkisinin sınırlı sayıda olmasından ve tek bir giysi için binlerce lotusun gerekmesinden ötürü, şimdilerde artan talebi karşılamak için lotus sapları, Myanmar’daki başka yerlerden getirtiliyor.
Genel olarak lif çıkarılmasında herhangi bir kalite kontrolü yok. Bu yüzden, bazı lif çıkarıcıları, daha fazla ağırlık elde etmek için life yabancı maddeler karıştırarak saflığını bozmaktadırlar. Dokumacılık sanayinde, bu çeşit düşük kalite life hiçbir talep bulunmamaktadır. Bu, ilerde lotus lifi üretim bölgeleri ile Inle’deki kumaş üreten dokuma sektörü arasında daha ciddi bir sorun haline gelecektir.
Tüm liflerin çıkarımı; ipliklere eğrilmeleri ve kumaşa dönüştürülmeleri sürecinin tamamen elle yapılması, onu vakit alıcı hale getirmektedir. Bu, aynı zamanda üretilen kumaşın miktarını sınırlandırmakta ve fiyatını artırmaktadır. Lotus kumaşı, geleneksel çerçeve dokuma tezgahında dokunmaktadır. Dokuma gereçleri, kumaş levendi, büyük bir çözgü ara tokmağı ve çerçevenin üzerine yerleştirilmiş bir yatay çubukla desteklenmiş bir çift gücü takımından oluşmakta. Gücü takımları, bir sicim yardımıyla ahşaptan disk biçimli bir ayak pedallı kaldıraca bağlanmaktadır. Dokuma tezgahında çözgü levendi bulunmamaktadır. Fazlalık olan çözgü, dokumacının arkasında tutulmakta ve dokuma ilerledikçe bırakılmaktadır. Bu, dokunan kumaşın enini 60-75 cm arasında sınırlandırmaktadır. Kumaşın uzun süren satım sürecinden ötürü, kumaş üreticileri, yüksek çalışma sermayesine ihtiyaç duymaktadır.
Pazarın talep tarafına bakılırsa, Inle’de lotus kumaşı talebi, Myanmar’daki yerli müşteriler için gerçekten lüks ve karşılanamaz fiyatından ötürü uluslararası müşterilere dayanmaktadır. Myanmar’da yerel müşteriler, lotus lifi cübbesine yalnızca bağışlamak amacıyla talep gösteriyorlar ancak bu, çok sınırlı miktardadır ve üretimi, ön sipariş bazında yapılmaktadır. Müşteri kesimi için, gerçek lotus lifi ürünlerine yönelik herhangi bir sertifika veya kalite garantisi bulunmamaktadır (Şekil 10).
Şekil 12: Değer zinciri ve lotus sanayisi ana paydaşlarının kısıtlamaları