Ronald Rae’nin Bok Böceği Heykeli adlı makalemizden hoşlanacağınızı umuyoruz.
Heykeltıraş Ronald Rae’nin, İskoçya, Falkirk Wheel’de (Falkirk Tekerleği), 2011 yılı boyunca sürecek sergisindeki eserlerden birini, bok böceği heykeli oluşturuyor.
Falkirk Tekerleği’nin olduğu yerde, daha önce 11 kademeli savaktan oluşan bir su kanalı olan Falkirk Kanalı vardı. 1930’da bunun işlevini yitirmesi sonucu Falkirk Tekerleği (Falkirk Wheel) inşa edildi. Burası, gemi kaldıracı olup 24 metre kot (temel ile zemin arasındaki yükseklik) farkı olan iki su yolu arasında gemileri indirip kaldırır. Üstelik, 6.000 ton ağırlığındaki gemileri sadece 1,5 kW enerji harcayarak 24 metre yukarı kaldırmaktadır.
Tekerleğin alt ve üst kısımlarında bulunan havuzlara, gemiler önce yavaşça giriyorlar. Uygulanan kaldırma kuvveti, yer değiştiren sıvının ağırlığına eşit olunca – gemilerin ağırlığı ne olursa olsun – iki havuzun ağırlıkları eşit olmaktadır. Normalde aynı ağırlıktaki suyun 5 buçuk dakikada 24 metre yukarı çıkması için harcanan enerjinin 1/3’ü kadarını kullanarak gemileri kaldırmaktadır.
Gelişen kara ve demir yolu taşımacılığı nedeniyle eski önemini yitiren Falkirk Tekerleği, turizm amaçlı olarak halen kullanılmaktadır. Bu yönüyle, ekoturizme (çevre bilimsel turizm) örnek oluşturmaktadır. Kişi başı 8 sterline, bir saatlik tekne turu ile bu deneyimi yaşayabilirsiniz.
Neden buna değindiğimi sorarsanız, cevabım, bu tekerleğin çevrilmesini bok böceğinin dışkı topağını yuvarlamasına benzetmemdir.
Mısır mitolojisinde, bok böceği (scarab), güneşi evrende yuvarlıyordu. Rae’ye bu çalışma için ilham veren şey, British Museum’daki dev bok böceği anıtıydı. Ayrıca, böceklere büyük bir hayranlığı var: onları da Tanrı yarattı. Çerçevenin güneyinde, bir ozanın şu sözleri yer alıyor:
The sense of death is most in apprehension;
And the poor beetle, that we tread upon,
In corporal sufferance finds a pang as great
As when a giant dies.William Shakespeare.
Bu dörtlüğün Türkçesi şöyledir:
Algımızda, en çok ölüm hissi vardır,
Ve üzerine bastığımız zavallı böcek,
Bedensel tahammülümüzdeki sızı da büyüktür öylesine,
Hem de bir devin öldüğündeki kadar.
Yararlanılan Kaynaklar:
- http://www.ronaldrae.co.uk/sculptures/dung-beetle
- http://merih135.blogspot.com/2010/01/falkirk-wheel.html?zx=2d61942d44af8ba5
Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu
HER HAKKI MAHFUZDUR.