Azteklerdeki Sinek Kuşu Miti ve Bok Böcekleri

Kategori: Hayvanlar Tarih:

Azteklerdeki Sinek Kuşu Miti ve Bok Böcekleri adlı makalemizi severek okuyacağınızı umuyoruz.

Azteklerdeki Sinek Kuşu Miti ve Bok Böcekleri
İnsanlığın babası Tamoanchan’ın simgesi
Aztek Mısır Tanrısı Cinteotl’ın resmi.
Tamoanchan miti ile sinek kuşu hikayeleri arasındaki benzerlik, Cinteotl’in doğumunun anısına her 8 yılda bir kutlanmakta olan Atamalcualiztli şöleninde somutlaşmıştır. Michel Graulich ve Patrick Saurin, dağınık kaynaklarda mevcut olan bilgileri özetleyerek şölenin Xochiquetzal’ın hamile kalmasına ve Cinteotl’in doğumuna yol açan kutsal evliliğin yeniden sahnelenmesi olduğunu göstermiştir. Her iki bilim adamının belirttiği gibi, Sahagún’un Primeros Memoriale’sındaki (İlk Muhtıralar) Atamalcualiztli’nin çizimi, kutlamanın gelişim sürecini açıklayan Diego Durán‘ın verdiği dini dans tasvirine uymaktadır.
Çiçeklerle dolu yapay ağaçlarla Huitzilopochtli tapınağının arkasına çiçekli bir ev inşa edilmiştir. Tanrıça Xochiquetzal orada oturduğu halde, kuşlar ve kelebekler gibi giyinen gençler, ağaçlara tırmanıp çiçeklerden bal özü emmişlerdir. Bir grup tanrı, yaklaşarak ağız tüfeklerinden attıkları oklarla kuşları vurmuşlardır. Xochiquetzal, evinden tanrıları almak için dışarı çıkarak onları yanlarına oturtmuştur. Primeros Memoriales’teki bir çizim, tanrılar Tezcatlipoca’nın öncülüğünde yaklaşırken, Xochiquetzal’ı kuşlarla dolu çiçekli bir ağaca bağlanmış tezgahında dokuma yaparken göstermektedir. İlgili açıklama, hem Tlaloc heykeli etrafında dans etmekte olan cüzamlılardan ve diğer fakirlerden hem de sadece kuş ve kelebek değil aynı zamanda sinek ve bok böceği giyimli diğer katılımcılardan bahsetmektedir.
Aztekler, her 8 yılda bir, Tamal denen yemeklerini sundukları Atamalcualiztli şölenini kutluyorlar.
Telleriano-Remensis Kodeksi’nde tasvir edildiği gibi Huitzilopochtli.
Aztek verimlilik, dişil cinsel güç ve çikolata tanrıçası Şoçiketsal (Xochiquetzal)
Borgia Kodeksi’nde tasvir edildiği gibi Tezcatlipoca.
Azteklerin Atamalcualiztli şöleninin çizimi. (Kaynak:  Bernardino de Sahagún, Primeros Memoriales (İlk Muhtıralar), Madrid Kraliyet Sarayı Madrid el yazmaları, s. 254)

MİTOLOJİK TANIMLAMALAR

Tamoanchan

İlk başlangıç yeri, Geç Klasik Sonrası dönemdeki orta Meksika bölgesinin Orta Amerika’ya ait kültürleri olarak bilinen mittir. Aztekler gibi, Geç Klasik Sonrası halklarının mitolojik geleneklerinde ve yaratılış izahlarında, Tamoanchan, Mictlan Ölüler Diyarı’ndan çalınmış olan yeryüzündeki insanların kemiklerinden ve kurban edilmiş kandan tanrıların günümüzdeki insan ırkının ilkini yarattığı cennet olarak tasavvur edilmiştir. Sahagún’un Florentin Kodeksi’ndeki mecazi etimolojiye göre anlamı şöyledir:

Tamoanchan, muhtemelen “Evimize iniyoruz” anlamına gelmektedir.

Tamoanchan kelimesi, aslında Nahuatl dilinden gelmemektedir. Ancak, bunun yerine sisli gökyüzlü yer veya benzeri olarak açıklanabilen bir anlamı olmakla birlikte kökenini Maya dilinden aldığı görülmektedir. Florentine Kodeksi’nde yer alan Tamoanchan tanımlamaları, Klasik Sonrası Nahua’ların burasının Maya Huastek halkının yerleştiği Meksika Körfezi Sahili’nin nemli ova bölgesinde yer aldığını düşündüklerini göstermektedir.

Cinteotl

Aztek mitolojisinde, Cinteotl, erkek mısır tanrısıdır.

Florentine Kodeksi’ne göre, Yeryüzü tanrıçası Tlazolteotl ile Merkür gezegeni olan güneş tanrısı Piltzintecuhtli’nin oğludur. Diğer mit ise, kendisinin Xochiquetzal tanrıçasının oğlu olduğunu iddia etmektedir. Cinteotl hakkında toplanan kanıtların çoğu, sarı olarak renklendirilmekle birlikte kendisinin genellikle genç bir adam (halen şüpheli olmasına rağmen) olarak tasvir edildiğini göstermektedir. Bazı uzmanlar, Cinteotl’ın, daha önceden mısır tanrıçası Xilonen (“Tüylü Kimse” anlamındadır) olduğuna inanmaktadır. Cinteotl’ın Aztek devrinin en önemli tanrılarından biri olduğu düşünülmektedir. Cinteotl’ın tasvirlerinde gösterilen pek çok ortak özellik vardır. Örneğin, başlığında çoğunlukla mısır bulunduğu görünmektedir. Diğer bir çarpıcı özellik, kaşından aşağı doğru inip yanağından geçerek çene hattının dibinde sonlanan siyah çizgidir. Bu yüz işaretleri benzerdir ve Maya mısır tanrısının Geç Klasik Sonrası tasvirlerinde sıkça kullanılmaktadır.

Aztek “takvim taşı” Tonalpohualli’de, Cinteotl, 7 (Nahuatl dilinde chicome) numaralı günler için “Günün Efendisi”dir. Gecenin (dördüncü) Efendisi’dir. Mısır tanrısı olan Cinteotl, 7 numaralı günler için Can Ruhu‘nun sağlayıcısıdır. Bu günün uçucusu, “Kelebek”tir.

Huitzilopochtli

– Eski Nahuatl dilinde Solak Sinek Kuşu ya da Soldaki Sinek Kuşu anlamına gelen Huitzilopōchtli ve Nahuatl dilindeki sinek kuşu anlamına gelen huitzilin kelimelerinden gelmektedir – Savaş tanrısı, güneş tanrısı ve Tenochtitlan şehrinin koruyucusuydu. Ayrıca, Tenochtitlan Azteklerinin ulusal tanrısıydı. Sadece, insan kurban edilerek tatmin edilmesi gerekecek derecede dehşet verici korku yaratan, dev güce sahip bir tanrıydı.

Tezcatlipoca

Aslında, bir güneş tanrısı olan Tezcatlipoca, görevinden azledilip sonunda Aztek Ölüler Diyarı tanrısı olmuştur. Fiziksel biçimlerinden biri, geceleyin esen büyük bir rüzgardı. Diğer hallerde, siyah bir jaguar şeklini almıştır. Ayrıca, tanrı, Büyükayı takımyıldızı olarak gökyüzünde oturmuştur. Kaburga kemiğinin arkasında kalbi görülmekle birlikte iskelet biçiminde geceleyin Dünya’yı dolaştığına inanılıyordu. Onu yenmenin tek yolunun, kalbini yerinden çıkartarak kopartmak olduğuna inanılıyordu. Tezcatlipoca, insanların düşüncelerini görmek için bir ayna taşıyordu ve onun resimlerini görebilme yeteneği olanların gözlerine geleceğin ilişmesini
sağlıyordu.

Kaynaklar:
 
HER HAKKI MAHFUZDUR.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir