Yazar: Gerald Tenywa
Muz Lifi Çantalar Daha İyi Ambalaj Seçeneği adlı makalemizi severek okuyacağınızı umuyoruz.
Ugandalılar çevreyi boğan naylon torba sorunuyla uğraşırken, Godfrey Atuheire ona bir cevap bulduğuna inanıyor.
O, muz liflerinden yapılmış kağıt çantalar dahil çeşitli ürünler üreten teknolojik bir yenileşimde uzmanlığını teşhir etmeye başlamıştır.
Uganda Sanayi Araştırma Enstitüsü’nde araştırmacı olan Atuheire, Uganda’nın en acil çevre sorunlarından birine çare bulma araştırması için Hindistan ve Japonya’da bulunmuştur.
O, ayrıca, Uganda Sanayi Araştırma Enstitüsü’nün (UIRI) Yönetim Müdürü olan Profesör Charles Kwesiga’nın önderliğindeki bir uzman ekibiyle de çalıştı.
Atuheire, “Yerel muz çeşitleri hakkında araştırma yaptık ve onların kağıt çantaların yapımına uygun lifler içerdiklerini kanıtladık.” diyor ve araştırmanın sağladığı bu ilerlemenin köy gençleri ve kadınları tarafından işlenebilen basit teknoloji ortamında elde edildiğini ekliyor.
Atuheire, bunun, sadece çevre dostu olmayan çantaların yerini almasını vadetmediğini, aynı zamanda muz tarımının tutulduğu ülkenin her yerindeki ev içi üretim sanayisine iş sağladığını söylüyor.
Naylon poşetlerin aksine, muz liflerinden yapılan kağıt çantalar, nem gibi çevresel koşullara maruz kaldıkları anda ayrışırlar.
Atuheire, “Eğer halk, bu teknolojiyi alırsa, kağıt çantaların yapımı için ağaçların kesilmesi de en aza iner.” diye açıklıyor. Ayrıca, teknolojinin ticarileştirilmesinin önlerinde engel olarak durduğunu da sözlerine ekliyor.
Liflerin Muz Gövdelerinden Çıkarılmaları
Atuheire, muz liflerinden kağıt çanta yapımı yönteminin muz gövdesinin odundan kazınmasıyla başladığını söylüyor.
Ondan sonra, lifler, pisliklerinden arındırılmaları için soda külü (susuz sodyum karbonat) ile yaklaşık 1 saat suda kaynatılır. Daha sonra ise karıştırılarak suyunun boşaltılması için bir tel süzgeçten geçirilirler.
Son adım ise kurutmadır ve daha sonra ürün geliştirme gerçekleştirilir. Atuheire, kağıt, kumaş ve halı gibi ürünlerin muz liflerinden yapılabileceğini ifade ediyor.
O, “Kumaş ve halı yapma yöntemi, liflerin çok daha uzun bir süre soda külüyle kaynatılmalarının haricinde kağıt çantalarınınkine benzemektedir” diye açıklıyor.
Kampala’daki Makerere Üniversitesi araştırması sıçrama tahtası oldu
Atuheire, Makerere Üniversitesi Ormancılık ve Doğa Koruma Fakültesi’deki çalışmalarını keşfinin sıçrama tahtası olarak kullandı. 6 yıl önce, atık kağıdın geri dönüştürülmesine öncülük eden lisans çalışmaları için araştırma girişiminde bulundu.
O, “Bu fikir kafamda oluştu ve onun daha fazla peşinde koşmam için beni teşvik ettiler” dedi ve danışman profesörü Abwoli Banana’nın uzmanlığını geliştirmesine yardım ettiğini ekledi.
Makerere Üniversitesi’nden sonra, Atuheire, Uganda Sanayi Araştırma Enstitüsü’ne gitti ve burada, daha uygulamalı kağıt yapımının dünyasıyla tanıştığını şu sözlerle ifade ediyor:
Üstün nitelikli kağıt üretimi hakkında harika şeyler öğrendim.
Düşünme ve becerilerimi geliştirmek için çalışma özgürlüğüne kavuştum.
Atuheire, ayrıca, Makerere Üniversitesi’nde yüksek lisans öğrenimi görüyor ve araştırması, yerel muz çeşitlerinin kağıt üretimine uygunluğunu bulup çıkarmaya dayanıyor.
O, “araştırmam sadece bilimsel değil, aynı zamanda iş ile ilgili.” diyor.
Dünyanın En Büyük İkinci Muz Üreticisi Uganda
Atuheire, “Uganda, dünyanın en büyük ikinci muz üreticisi ama muz ürünleriyle iş yapma konusunda 70. sıradayız“ diye açıklıyor.
Şunu da dile getiriyor:
Muzları hasat ettikten sonra bitki kısımlarının kalanını terk ediyoruz. Oysa, bunlar, ev içi üretimi sanayini besleyebilir.
Bu teknoloji, muzdan daha fazla iş sağlamamıza ve geçimlerimizi geliştirmemize yardımcı olabilir.
Atuheire, muz liflerinin, kağıt çantanın, kumaşın ve halının ham maddesi olmasının yanında aybaşı (adet) bezi yapımında da kullanabileceğini söylüyor.
Kağıt Yapımı Ne Kadar Kolaydır?
Atuheire, dileyen kullanıcıları kağıt yapımı dünyasına yolculuğa çıkarmaya yardım edeceğini söylediği “El Yapımı Kağıdın Üretim ve Kullanım Rehberi” adlı bir kitap yazmıştır.
O, ayrıca, özellikle küçük çaplı kağıt yapımına yönelik donatının çoğunun 20-30 milyon Uganda şilinini (28.712,21 ila 43.065, 97 TL) bulduğunu söylüyor.
O, büyük çaplı imalin ise otomatik makineleri gerektirmekle birlikte Uganda Sanayi Araştırma Enstitüsü’nün böyle teknoloji aktarımlarını kolaylaştırdığını ve bunun 100-200 milyon Uganda şilinini ( 143.591,63 ila 287.183,27 TL) bulduğunu belirtti.
Atuheire, “Kağıt çantaların naylon poşetlerin yerini almasına yardım edecek bir ekibin parçası olarak anılmak isterim.” diyor ve şunu ekliyor:
Hükümetin naylon poşet yasağı uygulanırsa, bu, kağıt çantalar için pazar yaratmaya yardımcı olur, köylü işletmelerini destekler ve köy gençleri ile kadınlarına iş verir.
Araştırmalar Yerel Çözümleri Geliştirebilir
Makerere Üniversitesi’nde okutman olan Dr. Paul Mugabi, Uganda’daki araştırma ve teknolojinin büyüme motoru olması gerektiğini açıklıyor.
Ayrıca, Atuheire’nin Makerere Üniversitesi’ndeki lisans üstü araştırmasının danışmanı olan Mugabi, “Bilimselin ötesine gidebilen farklı araştırmalar üzerinde çalışan pek çok öğrencimiz var.” diyor ve “Ülkeyi dönüştürmek için araştırmalardan yararlanmak önem taşıyor.” diye ekliyor.
Uganda Sanayi Enstitüsü’nün müdürü olan Kwesiga ise şunu belirtiyor:
İhtiyaç duyduğumuz şey, bu teknolojiyi geliştirmek için daha fazla yatırım. (Know-how diye tabir edilen) yöntem bilgimiz var ve onun potansiyelini ispatladık. Gerek duyduğumuz şey ise daha fazla yatırım ve ürünlerin pazarlanmaları.
Atuheire, Uganda’nın, sadece doğa değil, aynı zamanda çevreyi yok etmeden insanların zenginleşmelerine yardım edebilen teknolojiler yönünden şanslı olduğunu kanıtlamıştır.
Atuheire’nin kağıt çantaları, insanların iş edinmelerine ve para kazanmalarına yardım ettikçe, naylon torbanın saf dışı edilmesine de yarar sağlar.
Kaynak: https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1307981/banana-fibre-bags-packaging-option
Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu
HER HAKKI MAHFUZDUR.